झापामा जेनजी आन्दोलनका क्रममा सयभन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएको घाइतेहरूको भनाइ छ। उपलब्ध सार्वजनिक विवरणमा पनि झापामा १०८ जना घाइते भएको र त्यसमध्ये ४३ जनाले मात्र घाइते परिचयपत्र प्राप्त गरेको सांसद प्रकाश पाठकले प्रतिनिधिसभामा बताएका छन्।

घाइतेको उपचार, क्षतिपूर्ति र दीर्घकालीन व्यवस्थापनको माग गर्दै उनीहरू बिर्तामोडमा आमरण अनसनमा बसेको सार्वजनिक विवरण यसअघि पनि आएको थियो। घाइतेहरूले निःशुल्क तथा गुणस्तरीय उपचार र हालसम्म लागेको उपचार खर्च राज्यले बेहोर्नुपर्ने माग राखेका छन्।

अनसनरत घाइतेहरूलाई भेट्न झापाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्रवणकुमार पोखरेलसहितको टोली पुगेको थियो। सरकारी पक्षले माग सम्बोधनका लागि आवश्यक समन्वय गर्ने आश्वासन दिँदै अनसन तोड्न आग्रह गरेको भए पनि घाइतेहरूले माग कार्यान्वयन नभएसम्म अनसन नतोड्ने अडान लिएका छन्। छलफल निष्कर्षविहीन भएको सार्वजनिक विवरणमा उल्लेख छ।

यसैबीच जेनजी आन्दोलनका घाइतेको अवस्थाबारे राष्ट्रियस्तरमा समेत आवाज उठेको छ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद प्रकाश पाठकले प्रतिनिधिसभाको आकस्मिक समयमा बोल्दै झापामा आन्दोलनका क्रममा घाइते भएकाहरू उपचार, क्षतिपूर्ति तथा दीर्घकालीन व्यवस्थापनको माग गर्दै अनसनमा बसेको विषय सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनले घाइतेलाई परिचयपत्र, निःशुल्क शिक्षा तथा तत्काल न्यायको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।

झापामा आन्दोलनका क्रममा प्रहरीको गोली लागेर गोपाल सेढाई र दिनेश राजवंशीको मृत्यु भएको तथा १०८ जना घाइते भएको विवरण सांसद पाठकले संसद्मा प्रस्तुत गरेका थिए।

आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकालाई राज्यले सम्बोधन गर्ने तर घाइतेहरू उपचार र जीवनयापनको समस्यामा पर्नुपर्ने अवस्था कसरी अन्त्य गर्ने भन्ने प्रश्नसमेत उनले उठाएका छन्।

घाइते युवाहरूले आफूहरूलाई राजनीतिक विवादको विषयभन्दा पनि उपचार र पुनःस्थापनाको आवश्यकता भएको बताएका छन्। गोली लागेर अंगमा क्षति पुगेका, शल्यक्रिया गराएका र अझै उपचार आवश्यक रहेका युवाहरूको स्वास्थ्य अवस्था मूल्याङ्कन गरी तत्काल उपचार, आर्थिक सहायता र दीर्घकालीन पुनःस्थापनाको योजना ल्याउनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

आन्दोलनपछि घाइतेको उपचार र राहतका विषयमा स्थानीय तह तथा विभिन्न निकायबाट पहल भए पनि आफूहरूले दीर्घकालीन समाधान नपाएको उनीहरूको गुनासो छ। घाइते परिचयपत्र वितरण, उपचार खर्चको व्यवस्थापन, क्षतिपूर्ति तथा रोजगारीको विषय टुङ्गो नलाग्दा आफूहरू थप समस्यामा परेको उनीहरूको भनाइ छ।

अनसनमा बसेका युवाहरूको स्वास्थ्य अवस्था कमजोर हुँदै गए पनि माग पूरा नभएसम्म अनसन नतोड्ने अडानमा छन्। उनीहरूको माग सम्बोधनका लागि स्थानीय प्रशासनले समन्वयको प्रयास गरिरहेको भए पनि उपचार, क्षतिपूर्ति र पुनःस्थापनाको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने आवाज उठिरहेको छ। 

तस्बिर राजकुमार ओली